Trafik Adabı

TRAFİK ADABI NEDİR ?

 

Yazılı olmayan ve trafik içerisinde karşılıklı anlayış ve empati gerektiren davranışları oluşturma ve bu davranışları alışkanlık haline getirebilmeye Trafik Adabı denir.

 

TRAFİK ADABI ; Trafik içerisinde ;

 

  • Sorumluluk ,

 

  • Yardımlaşma ,

 

  • Tahammül ,

 

  • Saygı ,

 

  • Fedakarlık ,

 

  • Sabır ,

    vb. değerlere sahip olabilme yetkisidir.

 

TRAFİKTE TEMEL DEĞERLER

 

tra

 

SORUMLULUK:

Sorumluluk; kişinin kendi davranışlarını veya kendi yetki alanına giren her hangi bir olayın sonuçlarını üstlenmesi anlamına gelmektedir.

 

  • Bir ÖRNEK veriniz ?

 

YARDIMLAŞMA :

Yardımlaşma; karşılıklı yardımda bulunma anlamına gelmektedir.

Yardımlaşmanın olduğu ortamlar, stresten uzak, insanların daha sakin ve huzurlu olduğu ortamlardır.

Yardımlaşma ile sorunlar kısa sürede ve yapıcı bir biçimde çözülür.

 

Trafikte Yardımlaşma Neden Önemlidir?

 

TAHAMMÜL :

Tahammül; İnsanın kötü, güç durumlara karşı koyabilme ya da katlanabilme gücü olarak tanımlanmıştır.

 

Trafik içinde istenmeyen durumlara öfkelenmek ve bu öfkeyi belli etmek yerine tahammül edebilmek çok daha huzurlu bir trafik ortamı yaratacaktır.

 

NEZAKET :

Nezaket; Başkalarına karşı saygılı ve incelikle davranma anlamına gelmektedir.

 

SAYGI :

Saygı ise değeri, üstünlüğü, yaşlılığı, yararlılığı, kutsallığı dolayısıyla bir kimseye, bir şeye karşı dikkatli, özenli, ölçülü davranmaya sebep olan sevgi duygusu, başkalarını rahatsız etmekten çekinme duygusu anlamına gelmektedir.

 

SORU : Başarılı iletişimin en önemli kuralı nedir ?

  • karşınızdaki kişinin varlığına saygı göstermektir.

 

FERAGAT VE FEDAKÂRLIK :

Feragat ve fedakârlık; Bir amaç uğruna ya da gerçekleştirilmesi istenen herhangi bir şey için kendi yararlarından vazgeçme, hakkından kendi isteğiyle vazgeçme, özveri anlamına gelmektedir.

 

SABIR :

 

Sabır; En kısa tanımıyla, zorluğa karşı göğüs germek anlamına gelmektedir.

 

ÖRNEK ; Trafikte, kırmızı ışıkta beklemek, sabır gerektiren bir davranıştır.

Bir başka örnek ise Yolcu indirme – bindirme yapan dolmuş ve otobüsler , ya da bir araç park etmeye çalışırken  beklemekte sabırlı olmaya örneklerden bazılarıdır.

 

SORU : Trafikte diğer sürücü ve yayaların herhangi bir şekilde olumsuz etkilenmemeleri için diğer sürücüler nasıl bir şekilde uyarılmalıdır ?

 

  • Nezaket ve Saygı çerçevesinde

 

TRAFİKTE EMPATİ VE İLETİŞİM

 

Empati (duygudaşlık) : 

bir olay ya da bir durumda karşımızdaki kişi hakkında herhangi bir yargıda bulunmadan önce kendimizi onun yerine koyarak, olayı/durumu onun gibi yaşamamız.

 

Diğergamlık :

Özgecilik ve saf yardım etme güdüsü olarak da ifade edilmektedir.

 

NOT : özgecilik kelimesiyle de ifade edilen bu kavram; başkalarını düşünmek, onların hukukunu korumak hususunda özverili olmak, başkalarının hukukunu düşünüp, gözetmek hususunda fedâkâr ve ferâgat sâhibi olmak anlamlarına gelmektedir. ( Diğergamlık = Diğerkamlık olması gerekiyor.)

 

ÖFKE :

Güçlü bir husumet duygusudur. Hoşnutsuzluğun doğurduğu yoğun bir duygusal durum anlamına gelir.

 

öfke =kızgınlık, hiddet, gazap, vb. örnek gösterilebilir.

 

Öfkenin ortaya çıkma sebepleri ;

Saldırı, Engellenme, Haksızlığa uğrama, Eleştirilme, Küçümsenme  gibi durumlarda ortaya çıkar.

 

Öfkenin İfade Biçimlerini Sıralayacak olursak ;

 

  • İnsanlara yönelik fiziksel saldırı
  • Objelere yönelik fiziksel saldırı
  • Sözel saldırı veya bağırma
  • Bastırma
  • Kendini eleştirme
  • Dikkati başka konuya çekme
  • Zulmetmek

 

Öfkenin ifade biçimlerinden bazılarıdır.

 

Öfkenin Fiziksel Hastalıklarla İlişkisine Değinecek olursak ;

  • Öfkenin kalp hastalıkları gibi pek çok fiziksel hastalığın ilerlemesinde çok önemli etkilere sahip olduğu bilinmektedir.
    • Hem bastırılan hem de ifade edilen öfkenin, yüksek kan basıncı, kalp problemleri, ülser gibi psikosomatik sonuçları olacağı vurgulanmaktadır.
    • Öfkenin bastırılması, yüksek tansiyonu geliştiren bir faktörken, öfkenin bağırarak, müdahale ederek veya hızlı konuşma şeklindeki ifadeleri de kalp ritminde bozulmalara neden olmaktadır.

 

Öfkelendiğimizde, fizyolojik tepkilerimiz neler olur?

vKasların gerilmesi artar.       Kaşlar çatılır.

vDişler gıcırdatılır.                 Ters ters bakılır.

vYumruklar sıkılır.                 Yüz kızarır.

vTitreme hissi (el-ayak).        Uyuşma hissi.

vTıkanma hissi (nefes almada zorluk).

vVücudun çeşitli bölgelerinde seyirmeler olması.

vTerleme , Kontrol kaybı , Sıcaklık hissi.

vBurundan soluma ,          Dudakları ısırmak.

vBeynin zonklaması ,        Baş ağrısı.

vHareketlerin hızlanması.

 

 

ÖFKELENDİĞİMİZDE, TEPKİLERİMİZ NELER OLUR?

 

  • Zihinsel tepkiler:
    • Konsantrasyon bozukluğu
    • Düşük performans
    • Unutkanlık
    • Uykusuzluk
    • Dikkatsizlik

 

Davranışsal tepkiler:

– alkolizm

– sigara tiryakiliği

– huzursuzluk

– acelecilik

– ilaç kullanımı

-aşırı yemek yeme

 

BEDEN DİLİ :

Beden dili genel anlamıyla fiziksel duruş, jest ve mimiklerimizin karşımızdakine (alıcıya) ilettiği mesajdır. 

 

Diğer bir tanım ile beden dili kendimizi daha iyi ifade edebilmek için sözcüklerimizi vücut hareketlerimizle destekleyerek duygu ve düşüncelerimizi en iyi şekilde aktarmaktır.

 

Beden dili, sözlü iletişimden daha inandırıcıdır. Ayrıca beden dili önemlidir.

Çünkü bir iletinin %7’si sözel iletişim (sözcükler), %38’si ses (yükseklik, ton, ritim vb.), %55’i beden hareketlerinden (çoğunlukla yüz ifadeleri) oluşmaktadır.

 

Sözel olmayan ipuçları dendiğinde kişilerarası mesafe, beden dili ve yüz ifadelerinin yanı sıra jestler yani el hareketleri ile konuşma, mimikler, giyiniş tarzı ve söyleyiş tarzı da belirtilmektedir.

 

Trafik ortamında diğer yol kullanıcıları ile iletişim sırasında sürücü hem aracını hem de beden dilini kullanır.

 

ÖRNEK VERECEK OLURSA ; Korna çalmak, yakın takip araç kullanmak, aracını kullanarak yapılan iletişim biçimlerine verilebilecek örnekler iken, diğer sürücü ya da yayaya el-kol işaretleri ile çabuk geçmesini ifade etmek de beden dilini kullanmaya örnek olarak verilebilir.

 

KONUŞMA ÜSLUBU :

 

Konuşurken kişilerin yüzüne bakarak, tebessüm etmek karşımızdakinin sert duruşunu yumuşatacaktır.

 

Sonuç olarak, beden dili ve konuşma üslubu kuralları açısından olumlu bir trafik adabı sahibi olmak güvenli sürücülük açısından önem taşımaktadır.

 

Beden dili ve konuşma üslubu da dikkate alınarak, trafik adabı açısından başarılı iletişim kurma becerilerinizi geliştiriniz.

 

 

TRAFİKTEKİ HAK İHLALLERİ

 

Trafik kurallarının konulmasının başlıca sebeplerinden biri de kişilerin trafikteki haklarının belirlenmesidir.

 

Hem trafik düzeninin bozulmaması için hem de trafikte başkalarının hakkını çiğnememek için trafik kurallarına muhakkak riayet edilmelidir.

 

Trafik kurallarına uyulmadığı takdirde bir başkasının canına ya da malına zarar verebiliriz.

 

Bu kurallara uymamak kişi haklarını ihlal ettiği gibi hayatlarına da kastedebilir.

 

Trafikteki Hak İhlallerini beş başlık altında inceleyebiliriz.

Bunlar ;

 

  • Birey Hakkı ( Diğer bireylere verilen zarar. )

 

  • Toplum Hakkı ( Topluma verilen zarar. )

 

  • Kamu Hakkı ( Devlete verilen zarar. )

 

  • Yaşam Hakkı ( Bireylerin kendisine verdiği zarar. )

 

  • Çevre Hakkı ( Çevre ve doğaya verilen zarar. )

 

Birey Hakkına

Örnek :

 

Engelli kişiler için ayrılmış park yerlerine, engeli olmadığı halde

park eden bir sürücü, oraya park etmek isteyen engelli bir sürücünün

hakkını gasp ederek, o sürücünün trafik içinde zor durumda kalmasına sebep olur.

 

Örnek :

Arkasından siren çalarak gelen bir ambulansa yol vermeyen sürücü, o ambulansın içindeki kişinin hayatını kaybetmesine sebep olabilir.

 

ÖRNEK :

Herhangi bir araç arızası olmadığı halde, örneğin marketten bir şey almak için aracının dörtlülerini yakıp sağ şeritte bırakan sürücü yolun bir şeridini diğer araçlara kapatmış olur.

 

Kimsenin kişisel çıkarları için yolun bir şeridini diğer sürücülere kapatmaya hakkı bulunmamaktadır.

 

Kamu Hakkı ( Devlete verilen zarar. )

 

  • Trafik kazası sonucu meydana gelen maddi hasarlar,

yetişmiş insan gücü kaybı ve yaralananlara yapılan sosyal güvenlik harcamaları ülke ekonomisine büyük zarar vermektedir.

 

Yaşam Hakkı (Bireyin kendisine verdiği zarar)

 

  • Yaşama hakkı; önce insanın fiziksel-biyolojik varlığının arızasız olarak sürdürebilmesi için gerekli olan bir sağlık ve bütünlük içinde doğması, sonra insanın varlığının moral-kültürel gelişim olanaklarına sahip olarak sürdürülebilmesidir.

 

  • Sürücülerin başkalarının yaşama haklarını tehlikeye atacak davranışlardan uzak durmaları gerektiği gibi kendi yaşama hakkını da tehlikeye atacak davranış içinde bulunmaması gerekir.

 

Çevre Hakkı (Çevre ve doğaya verilen zarar)

 

  • Günümüzde çevre sorunları son yıllarda giderek artış göstermektedir.

 

  • Bu sorunların sonucunda, mevsimler değişmekte, buzullar erimekte, soluduğumuz hava zehirle yüklenmekte, kulaklarımız, gözlerimiz ve beynimiz; gürültü beton ve metal kirliliği ile dolmaktadır.

 

  • Karayolu ulaşım sistemlerinin çevreye ve insana verdikleri zararlar farklı boyutlarda ve farklı özelliklerdedir.

 

  • Çevreye en zararlı karayolu ulaşım sistemi ise özel araçtır.

 

  • Enerji tüketimi, atık maddesi ve gürültü kirliliği en fazla, kapasitesi ise en düşük ulaşım sistemi özel araçtır. Bu nedenle özellikle kent içinde zorunlu olmadıkça özel araç yerine alternatif ulaşım türleri (toplu taşım, bisiklet, yaya) kullanılmalıdır.